03 april 2026, door MorpurgoMedia.nl voor mijnAmstelveen.nl

Vroeger was het leven overzichtelijk. Je schreef een brief, deed er een postzegel op en een paar dagen later viel hij ergens anders op de mat. Natuurlijk kon iemand hem onderscheppen, maar de kans dat een boef ergens in een struik lag te wachten op jouw verjaardagskaart aan tante Annie was eerlijk gezegd niet zo groot.

Toen kwam het internet.
En met het internet kwamen de hackers.

Plotseling moesten bedrijven hun systemen beveiligen. Dat werd een hele industrie. Cybersecurity bedrijven schoten als paddenstoelen uit de grond. Er kwamen “ethische hackers” die betaald kregen om in te breken in systemen om te kijken waar de gaten zaten. Bedrijven gaven miljoenen uit aan firewalls, detectiesystemen en rapporten van consultants die vooral ontdekten dat er nóg meer beveiliging nodig was.

Ondertussen kregen wij als burgers een soort digitale opvoeding.

Klik niet op rare e-mails.
Open geen onbekende bijlagen.
Geef nooit je wachtwoord door.
En als een Nigeriaanse prins je geld wil geven: eerst even nadenken.

Overheid, banken en bedrijven maakten campagnes. Op televisie, radio en internet werd ons verteld dat we alert moesten zijn. Phishing, scams, datadiefstal – het gevaar lag overal op de loer.

Maar inmiddels lijkt er een nieuwe fase te zijn aangebroken.

De fase waarin wij als burgers alles netjes doen… en het vervolgens alsnog misgaat.

Vrijwel elke week is er wel weer een bedrijf dat meldt dat er een datalek is geweest. Namen vliegen voorbij: Odido, Bol, Wehkamp, gemeenten, webwinkels, vervoersbedrijven. Soms data van miljoenen mensen tegelijk.

En wat krijgen wij als klant?

Een mailtje.

“Beste klant, helaas hebben onbevoegden mogelijk toegang gehad tot een deel van onze systemen. Daardoor kunnen uw naam, e-mailadres, geboortedatum, paspoort, bankgegevens en mogelijk andere gegevens zijn buitgemaakt. Wij adviseren u alert te zijn op verdachte berichten.”

Dat is het.

Succes ermee.

Zo staat het natuurlijk niet letterlijk in de mail, maar zo voelt het wel een beetje. Je gegevens zijn gestolen, je identiteit kan jaren later nog opduiken in een of andere fraudezaak, en het bedrijf? Dat gaat gewoon door met waar het mee bezig was.

Sterker nog: vaak moet je zelf nog op zoek naar een obscure webpagina om uit te vinden wat er precies gelekt is.

De werkelijkheid begint ondertussen pijnlijk duidelijk te worden: bedrijven kunnen onze data niet volledig beschermen. Als iets bestaat uit een 1 en een 0, kan het gehackt worden. Of dat nu door een georganiseerde groep ergens in Rusland gebeurt, door een staatsorganisatie in China of door een slimme student op een zolderkamer met te veel vrije tijd.

Dat is de realiteit.

Maar de wetgeving loopt hopeloos achter. Het voelt soms alsof de regels uit een tijd komen dat het internet nog piepte via een inbelmodem. Bedrijven moeten een datalek melden – en daarmee lijkt het probleem ongeveer opgelost.

Voor het bedrijf dan.

Voor de consument verandert er weinig. Jij zit nog steeds met het risico.

Misschien wordt het daarom tijd voor een simpel principe:
als jouw data wordt gelekt, moet het bedrijf dat voelen.

Niet via een boete aan een overheid waar niemand iets van merkt. Maar rechtstreeks richting de klant.

Bijvoorbeeld zo:

Een telecombedrijf met een datalek?
Dan krijgen de getroffen klanten een jaar gratis abonnement.

Een webwinkel waarvan miljoenen klantgegevens op straat liggen?
Dan worden de aankopen van het afgelopen jaar gecompenseerd.

Dat klinkt misschien drastisch. En ja, het zou bedrijven veel geld kosten.

Maar precies dát is het punt.

Zolang een datalek vooral een vervelend persbericht is en een paar dagen reputatieschade, verandert er weinig. Pas als het financieel echt pijn doet, ontstaat er een serieuze prikkel om beveiliging niet als kostenpost te zien, maar als absolute prioriteit.

Want één ding weten we inmiddels wel:
de hackers worden alleen maar beter.

Misschien wordt het dus tijd dat ook de gevolgen beter worden geregeld.
Niet voor de bedrijven.

Maar voor de mensen van wie de gegevens telkens weer op straat liggen.

En dat zijn er inmiddels nogal wat.

https://www.datalekt.nl/home/overzicht-alle-cyber-incidenten/

Geniet van het leven

Eljo Morpurgo