13 maart 2026, door MorpurgoMedia.nl voor mijnAmstelveen.nl

Afgelopen week viel het Linux blad op de mat. Met cd-rom. Een cd-rom. Dat is inmiddels zo retro dat je er bijna handschoenen bij verwacht. Ik had het blad maanden geleden besteld en daarna volledig uit mijn actieve geheugen verwijderd — waarschijnlijk overschreven door een kernel-update.

Het kwam in een grote envelop met de tekst “do not fold”. In Nederland is dat een uitdaging, maar hij lag er verrassend netjes bij. Vijftien euro armer, een paar weken levertijd rijker, en daar was hij dan. Ik heb hem nog niet integraal gelezen — Linuxgebruikers lezen vooral changelogs en foutmeldingen —, maar ik bladerde erdoorheen en stuitte op een strip.

Een pareltje.

Een jonge vrouw zit achter haar Linux Mint-laptop. Ze maakt een document in LibreOffice en wil het naar een vriend sturen. Dan slaat de twijfel toe: hij zal wel Microsoft Office gebruiken. Dus slaat ze het niet op in het keurige, open en internationale .odf-formaat, maar in .docx. Uit beleefdheid. Uit voorzorg. Uit angst voor incompatibiliteit.

Aan de andere kant zit de vriend. Ook achter een Linux Mint-machine. Ook met LibreOffice. Hij opent het .docx-bestand zonder enig probleem — want zo werkt dat — wil iets aanpassen en terugsturen. Dan denkt hij: hé, .docx. Zij zal wel Microsoft Office gebruiken. Dus vanaf nu stuurt hij alles in .docx terug.

Twee LibreOffice-gebruikers. Twee Linuxmachines. Nul compatibiliteitsproblemen. En toch buigen ze allebei eerbiedig richting Redmond.

Dat is de grap.

Voor wie zijn hele digitale bestaan zich afspeelt binnen het ecosysteem van Microsoft Windows is dit waarschijnlijk hogere wiskunde. Maar voor Linuxgebruikers is het een subtiele triomf. LibreOffice opent .odf, .docx, .doc, en desnoods iets wat in 1997 op een floppy is opgeslagen. Zonder morren. Zonder licentiecontrole. Zonder abonnement.

Het mooie is: LibreOffice kan probleemloos met Microsoft-formaten overweg. Andersom is dat historisch gezien een stuk minder vanzelfsprekend. Open standaarden zijn namelijk precies dat: open. Dat geeft rust. Geen gedoe met versies, geen paniek over verlopen abonnementen, geen melding dat je “functionaliteit mist in deze editie”.

En Linux? Dat draait ondertussen onverstoorbaar door. Geen verplichte herstart omdat het systeem dat nu eenmaal heeft besloten. Geen vriendelijke melding dat je computer “even bezig is met updates” terwijl jij een deadline hebt. Linux vraagt niet om aandacht. Het werkt gewoon.

De strip laat vooral zien hoe hardnekkig het idee is dat Microsoft de norm is en de rest een uitzondering. Terwijl in werkelijkheid miljoenen mensen dagelijks probleemloos werken met open source software die technisch volwassen, stabiel en – laten we het woord toch maar gebruiken – efficiënter is.

De echte ironie: beide personages gebruiken al het betere alternatief. Ze weten het alleen niet van elkaar.

Misschien is dat wel de kern van deze tijd. We blijven ons aanpassen aan een vermeende standaard, terwijl we allang een beter systeem hebben draaien.

In .odf.

Gewoon, omdat het kan.

Geniet van het leven

Eljo Morpurgo

U kunt hieronder reageren zonder registreren